Responsive image

Φωτογραφικό Αρχείο

Από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του Μουσείου άρχισε η κατάρτιση του φωτογραφικού αρχείου με σκοπό τη συγκέντρωση, καταγραφή, μελέτη και αξιοποίηση φωτογραφικού υλικού που συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τη ναυτική μας ιστορία και παράδοση.

 

Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται κυρίως από δωρεές γόνων ναυτικών οικογενειών και υπερβαίνει σήμερα τις 12.000 πρωτότυπες φωτογραφίες (ασπρόμαυρες και έγχρωμες), μέρος των οποίων περιλαμβάνεται σε φωτογραφικά λευκώματα.  Παράλληλα, το αρχείο διαθέτει περισσότερα από 2.000 ταχυδρομικά δελτάρια (έγχρωμα και ασπρόμαυρα) ενώ διατηρεί έναν ικανοποιητικό αριθμό αρνητικών σε γυάλινες πλάκες (200).          

 

Το υλικό καλύπτει χρονολογικά τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα του τόπου μας από τα τέλη του 19ου αιώνα έως σήμερα. Ο πόλεμος του 1897, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912-13, ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Μικρασιατική καταστροφή, η περίοδος του Μεσοπολέμου και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος  ζωντανεύουν μέσα από έργα σημαντικών φωτογράφων (Π. Μωραΐτης, Αδελφοί Ρωμαΐδη, Γ. Δαμιανός, Α. Γαζιάδης Γ. Μπούκας, Carl Boehringer, Nelly, Ε. Ευαγγελίδης, Μ. Καλιαμπέτσος). Δίπλα στους γνωστούς φωτογράφους έρχονται να προστεθούν και τα έργα ερασιτεχνών, κυρίως αξιωματικών, ναυτών και στρατιωτών (Σημαιόφορος Ι. Σολιώτης, Υποπλοίαρχος Γ. Κρίτσας, Ανθυποπλοίαρχος Ν. Μαρής), οι οποίοι αποθανάτιζαν με τις προσωπικές τους φωτογραφικές μηχανές τόσο τα ιστορικά δρώμενα όσο και τις απλές καθημερινές στιγμές στα καράβια και στα πεδία των μαχών.

 

Εξαιρετικής σπουδαιότητας είναι τα δύο φωτογραφικά λευκώματα των Βαλκανικών Πολέμων που ανήκαν στο ναύαρχο Σοφοκλή Δούσμανη και περιέχουν φωτογραφίες του διακεκριμένου φωτογράφου Αναστασίου Γαζιάδη. Ο φωτογράφος αποτύπωσε με το φακό του τον ελληνικό στόλο στο Ναύσταθμο αλλά και κατά τη δράση του στο Δεδεαγάτς (Αλεξανδρούπολη).

 

Άξιο ιδιαίτερης μνείας είναι και το λεύκωμα με φωτογραφίες από τις εξερευνητικές αποστολές του Αμερικανού ναυάρχου Byrd στο Νότιο Πόλο (1928-30) που προέρχεται από το Αρχείο Ε. Δήμα, μέλους του πληρώματος της αποστολής. 

 

Το φωτογραφικό υλικό του αρχείου ταξινομείται στις εξής γενικές κατηγορίες:

 

·         Πρόσωπα (πορτραίτα βασιλέων, πολιτικών, αξιωματικών κ.λ.π.)

 

·         Πλοία (πολεμικά, εμπορικά, επιβατηγά, αλιευτικά κ.λ.π.)

 

·         Λιμάνια και ναυτικές εγκαταστάσεις (ναυπηγεία, ναύσταθμοι, ναυτικές βάσεις κ.λ.π.)

 

·         Ναυτική Εκπαίδευση (εγκαταστάσεις ναυτικών σχολών, εκπαιδευτικές ασκήσεις και γυμνάσια, εκπαιδευτικοί πλόες)

 

·         Πολεμική δραστηριότητα (ναυμαχίες, νηοπομπές, πολεμικά γυμνάσια)

 

·         Ζωή εν πλω (σκηνές καθημερινής ζωής πάνω στα καράβια, αναμνηστικές φωτογραφίες των πληρωμάτων)

 

·         Ναυτική Αεροπορία (εγκαταστάσεις, αξιωματικοί, σκηνές πολεμικής δράσης)

 

·         Ναυτικές εκδηλώσεις (εορτασμός Ναυτικής Εβδομάδας, εορτασμοί επετείων κ.λ.π.)

 

Το Ν.ΜΕ. καταβάλλει συνεχείς προσπάθειες για τον εμπλουτισμό του, το οποίο θεωρεί ως ένα από τα σημαντικότερα τμήματά του. Σήμερα, τμήμα του φωτογραφικού υλικού έχει ήδη ψηφιοποιηθεί στα πλαίσια του προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας» ενώ στόχος μας είναι η ψηφιοποίηση του συνόλου του αρχείου, ώστε να εξασφαλισθεί η διατήρηση και διαφύλαξη, ιδίως των παλαιοτέρων τεκμηρίων, αλλά και η καλύτερη πρόσβαση σε αυτό των ερευνητών και ιστορικών μελετητών.

 

Έως την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης επιτρέπεται περιορισμένη πρόσβαση στο αρχείο κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας.

Φωτογραφία από επίσκεψη δανικού πολεμικού πλοίου στην Αθήνα. Στο κέντρο, εν μέσω των ξένων αξιωματικών και του πληρώματος διακρίνονται ο βασιλεύς Γεώργιος Α΄ και η βασίλισσα Όλγα. Φωτογραφία Π. Μωραΐτη.

Γενική άποψη του Ναυστάθμου Σαλαμίνας το 1895.

Ο υποναύαρχος Π. Αργυρόπουλος. Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους ως υποπλοίαρχος διετέλεσε κυβερνήτης του τορπιλοβόλου “14”. Φωτογραφία Nellys.

Υποστολή σημαίας στην προκεχωρημένη βάση Αιδηψού της Ναυτικής Αεροπορίας την περίοδο του Μεσοπολέμου.

Το πλήρωμα του Θ/Κ “Γ. Αβέρωφ” εορτάζει τις νίκες του ελληνικού στρατού στην Αλβανία. 20-12-1940.

To Α/Τ «Αδρίας» με κομμένη την πλώρη πλέει προς Αλεξάνδρεια τον Δεκέμβριο του 1943. Φωτογραφία με ιδιόχειρη αφιέρωση του κυβερνήτη του Αντιπλοιάρχου Ι. Τούμπα στον Έλληνα Ναυτικό Ακόλουθο στην Τουρκία, Πλοίαρχο Θ. Βουτσαρά. Στο κάτω μέρος της φωτογραφίας διακρίνονται οι υπογραφές του κυβερνήτη και των αξιωματικών.

Το φορτηγό α/π «Δέσποινα Γ. Μιχαληνού», επίτακτο την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων, κατά την επιχείρηση μεταφοράς βουλγαρικού στρατού από τη Θεσσαλονίκη στο Δεδεαγάτς τον Νοέμβριο του 1912. Φωτογραφία Α. Γαζιάδη.

Στιγμιότυπο από την καθημερινότητα της αμερικανικής εξερευνητικής ομάδας στην Ανταρκτική το 1928-30, στην οποία συμμετείχε και ο Επαμεινώνδας Δήμας.

Φωτογραφία από την επίσκεψη του εκπαιδευτικού “Άρης” στο Πόρτσμουθ, 1930. Φωτογραφία αγνώστου.