Responsive image

Βιβλιοθήκη "Αθηνούλα Μαρτίνου"

Από την ίδρυση του Mουσείου κρίθηκε αναγκαία η συγκρότηση μιας ειδικής ναυτικής βιβλιοθήκης ως αναπόσπαστο τμήμα του με πρωταρχικό σκοπό να συγκεντρωθούν βιβλία σχετικά με τη ναυτιλία, τη θάλασσα και γενικότερα τα θαλάσσια έργα και τη συμβολή στην παροχή πληροφοριών σχετικά με τη ναυτική τέχνη, ιστορία και παράδοση της Ελλάδος αλλά και γενικότερα της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Οι πρώτες αξιόλογες σε αριθμό και ποιότητα δωρεές προήλθαν από τις προσωπικές συλλογές του πλοιάρχου Α. Κουμανταρέα, του πρίγκιπος Πέτρου καθώς και των ναυάρχων Ν. Βουρέκα, Σ. Καμαρινού, Ι. Τούμπα, Ε. Λυκούδη καθώς και πολλών άλλων βιβλιοσυλλεκτών και φίλων του Μουσείου. Έκτοτε συνεχίζει απρόσκοπτα την πορεία της εμπλουτιζόμενη συνεχώς με νέες προσκτήσεις, ώστε σήμερα να αποτελεί τη μεγαλύτερη ναυτική βιβλιοθήκη της χώρας μας, με περισσότερους από 17.000 τίτλους, μονογραφίες, περιοδικά, εγκυκλοπαίδειες, πρακτικά συνεδρίων, ημερολόγια κ.α., ελληνικό και ξενόγλωσσο υλικό.
Ο κύριος όγκος της συλλογής αποτελείται από βιβλία ναυτικής ιστορίας, τα οποία καλύπτουν την εξέλιξη του εμπορικού και πολεμικού ναυτικού δια μέσου των αιώνων, με έμφαση στην ανάπτυξη της ναυτιλίας κυρίως στον ελληνικό χώρο. Σημαντικός είναι επίσης ο αριθμός των επιστημονικών και τεχνικών βιβλίων που έχουν σχέση με τη ναυτική επιστήμη. Υπάρχουν ακόμη βιβλία που τα θέματά τους καλύπτουν την ελληνική, ευρωπαϊκή αλλά και παγκόσμια ιστορία.
Παράλληλα, πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχουν βιβλία σχετικά με τη Μουσειολογία, τη Λογοτεχνία, τις Καλές Τέχνες, την Αρχαιολογία, τις Φυσικές Επιστήμες και τη Γεωγραφία, που πλαισιώνουν τη συλλογή της βιβλιοθήκης.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεγάλη ενότητα από μνημειακές, παλαιές και σπάνιες εκδόσεις, πολύτιμα λευκώματα αλλά και μοναδικά αντίτυπα βιβλίων από το 16ο μέχρι και το 19ο αιώνα, όπως μια ελληνική έκδοση της «Γεωγραφίας του Πτολεμαίου» του 1546 και μια λατινική του 1596, ο «Πορτολάνος του Δημητρίου Τάγια» των αρχών του 19ου αιώνα (το δεύτερο γνωστό αντίτυπο βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη), η «Ελλάδος περιήγησις» του Παυσανία του 1583 και 1613 (δύο εκδόσεις), το “A voyage into the Levant” (1718) vol I,II του M.Tournefort, τα «Καράβια του Αγώνος» με κείμενα του υποναυάρχου Δημητρίου Γ. Φωκά και εικονογράφηση του γνωστού καλλιτέχνη Λυκούργου Κογεβίνα, το τρίτομο έργο του Paris (vice amiral) με τίτλο “Collection de plans ou dessins de navires et de bateaux anciens ou modernes” του 1882-1886. κ.α.  
Ιδιαίτερο τμήμα της συλλογής της βιβλιοθήκης αποτελούν τα περιοδικά, ελληνικά και ξένα, κυρίως ναυτικού περιεχομένου, τα οποία είναι ταξινομημένα αλφαβητικά, σύμφωνα με τον τίτλο τους. Υπάρχουν πλήρεις σειρές των περιοδικών «Ναυτική Επιθεώρηση», «Ναυτική Ελλάς», «Ναυτικά Χρονικά» και πολλών άλλων, ενώ έχει ολοκληρωθεί η αποδελτίωση των περιοδικών «Ναυτική Επιθεώρηση», «Αργώ», “International Journal of Maritime History” και της εφημερίδος “London Gazette”.
H ταξινόμηση των βιβλίων, φυλλαδίων και ανατύπων γίνεται σύμφωνα με το δεκαδικό ταξινομικό σύστημα DEWEY και καταχωρούνται στο αυτοματοποιημένο βιβλιοθηκονομικό πρόγραμμα ΑΒΕΚΤ. Υπάρχουν, επίσης, έντυποι κατάλογοι συγγραφέων, Ελλήνων και ξένων, συλλογικών οργάνων, θεματικών όρων και θεματικών επικεφαλίδων. Η μηχανοργάνωση του υλικού της βιβλιοθήκης έχει ολοκληρωθεί. 
Η Βιβλιοθήκη λειτουργεί από Τρίτη έως Σάββατο από τις 9:00 έως τις 14:00 και εξυπηρετεί τους ερευνητές κατόπιν τηλεφωνικής συνεννοήσεως. Η βιβλιοθήκη δεν είναι δανειστική αλλά λειτουργεί ως αναγνωστήριο και παραμένει ανοικτή στο κοινό για επιτόπια μελέτη, με δυνατότητα παροχής φωτοτυπιών.

«Οδηγία Θαλάσσιος, θεωρητική και πρακτική του καπετάν Νικολάου Κεφαλά εκ Ζακύνθου». Τυπωμένο στη Βιέννη της Αυστρίας το 1817.

Πτολεμαίου “Geographiae Universae”. Έκδοση Βενετίας 1596.

«Μαθήματα της Ναυτικής Επιστήμης. Εκ της Γαλλικής εις την κοινήν των Ελλήνων διάλεκτον μεταφρασθέντα και μετά πολλών προσθηκών επαυξηθέντα. Παρά δε των Αυταδέλφων Ζωσιμάδων φιλοτίμω δαπάνη τύποις εκδοθέντα». Εν Βονωνία της Ιταλίας 1806. Τόμος 1ος.

«Μαθήματα της Ναυτικής Επιστήμης. Ερρανισθέντα και συντεθέντα παρά Ν. Βρυώνη Κεφαλήνος Διδασκάλου της Ναυτικής». Εν Ερμούπολει Σύρου. Εκ της Τυπογρ. Ν. Βαρβαρέσου. 1847.

Πορτολάνος του J. N. Bellin με περιγραφή του κόλπου της Βενετίας και της Πελοποννήσου και με παρατηρήσεις για τη ναυτιλία, συνοδευόμενες από χάρτες των ακτών, πόλεων, λιμένων και αγκυροβολίων. Έκδοση M. Didot, 1771, στη γαλλική γλώσσα.

«Νόμος Ροδίων Ναυτικός». Έκδοση στην ελληνική και λατινική με σχόλια, Αμστελόδαμο 1668.